Trung tâm nam học

Bệnh viện Hồng Hà - Since 1999

  • Thứ 2 - Chủ nhật | 7h-17h
  • 16 Nguyễn Như Đổ, Văn Miếu, Hà Nội

Tổng đài tư vấn

1900.633.988

Đặt lịch thăm khám

Tinh hoàn ẩn khiến nam giới dễ mắc vô sinh hiếm muộn?

Tinh hoàn ẩn là một bệnh lý trong đó một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu trước khi được sinh ra. Hiện tượng này thường gặp ở trẻ nhỏ, tỷ lệ trẻ em bị bệnh là 3 – 4 %. Bệnh cần được phát hiện sớm và điều trị khi bệnh nhân được một tuổi. Vì người trưởng thành mắc bệnh này có nguy cơ ung thư tinh hoàn lên đến 40 lần so với người bình thường. Vậy hãy cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn về căn bệnh này ngay sau đây.

1. Tinh hoàn ẩn là gì?

tinh hoàn ẩn

Tinh hoàn ẩn là một căn bệnh khá phổ biến ở nam giới

Tinh hoàn ẩn là tình trạng mà lúc sinh ra một hoặc cả hai tinh hoàn không di chuyển xuống bìu nhưng nằm ở bụng hoặc chỉ xuống bìu một phần. Thường chỉ một tinh hoàn bị ảnh hưởng nhưng khoảng 10% trẻ bị cả hai tinh hoàn.

Ngoài ra, người mắc nếu không được điều trị có thể gặp các nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Như ung thư hoá tinh hoàn, thoát vị bẹn, xoắn tinh hoàn, chấn thương tinh hoàn …. Hoặc tổn thương về tâm sinh lý do không có hay chỉ có một tinh hoàn dưới bìu.

Bệnh có hai dạng:

  • Tinh hoàn sờ thấy: sờ được tinh hoàn ở ống bẹn, tinh hoàn lò xo.
  • Tinh hoàn không sờ thấy: tinh hoàn ở lỗ bẹn sâu, trong ổ bụng, không sờ thấy tinh hoàn.

Mọi người nên phân biệt được tinh hoàn ẩn và tinh hoàn lạc chỗ. Bởi đây là hai thuật ngữ thường dễ bị nhầm lẫn với nhau:

  • Tinh hoàn ẩn: tinh hoàn không nằm trong bìu mà nằm dọc theo đường đi của tinh hoàn (trong bụng, lỗ bẹn sâu, ống bẹn, lỗ bẹn nông).
  • Tinh hoàn lạc chỗ: sau khi ra khỏi lỗ bẹn nông, tinh hoàn đi lạc tới một vị trí khác mà không đến bìu (tầng sinh môn, dây chằng bẹn, cân đùi). 80% các trường hợp xảy ra ở một bên tinh hoàn, kích thước và chức năng thường bình thường.

2. Nguyên nhân gây tinh hoàn ẩn

tinh hoàn ẩn

Estrogen là một trong những yếu tố dẫn đến bệnh này

Sự di chuyển từ bụng xuống bìu của tinh hoàn chịu sự tác động của rất nhiều cơ chế. Nếu những cơ chế này bị ảnh hưởng sẽ làm tinh hoàn không xuống được tới bìu và gây ra căn bệnh này.

Những nguyên nhân gây tinh hoàn ẩn thường gặp là:

  • Rối loạn trục hạ đồi- tuyến yên- tuyến sinh dục. Suy tuyến yên làm thiếu gonadotropin gây bệnh và chứng dương vật nhỏ.
  • Sai lệch tổng hợp testosterone do thiếu men 17α-hydroxylase, 5α-reductase,… Làm cho tinh hoàn không phát triển bình thường.
  • Hội chứng giảm khả năng cảm nhận của các thụ thể androgen. Do giảm khả năng cảm nhận của các thụ thể androgen, khiến chức năng sinh dục nam bị ảnh hưởng. Trong đó có sự đi xuống của tinh hoàn.
  • Estrogen cũng có ảnh hưởng đến sự di chuyển của tinh hoàn tới bìu. Khi mẹ mang thai dùng diethylstilbestrol nhiều hay thuốc kháng androgen thì thai nhi có nguy cơ bị tinh hoàn ẩn.
  • Phát triển bất thường của dây chằng tinh hoàn-bìu. Nó làm cho tinh hoàn nằm lơ lửng trên đường di chuyển, không xuống được tới bìu.
  • Các yếu tố cơ học gây cản trở sự di chuyển của tinh hoàn như: cuống mạch của tinh hoàn ngắn, xơ hóa vùng ống bẹn, …

3. Triệu chứng tinh hoàn ẩn là gì?

tinh hoàn ẩn

Có thể tự sờ để kiểm tra tình trạng tinh hoàn của bạn

Dấu hiệu bệnh khá dễ nhận biết, một số triệu chứng tinh hoàn ẩn ở người trưởng thành có thể kể đến như:

  • Người bệnh tự sờ thấy trong bìu không có tinh hoàn hoặc sờ thấy ở ống bẹn có khối u nổi lên.
  • Bìu kém phát triển, tinh hoàn càng cao thì bìu càng kém phát triển.
  • Người bệnh chỉ sờ thấy một bên tinh hoàn.
  • Tinh hoàn co rút: tinh hoàn di chuyển lên xuống giữa bìu và bẹn, có thể dễ dàng xuống bìu trở lại khi thăm khám. Điều này không phải là bất thường và nguyên nhân là do phản xạ cơ bìu.
  • Tinh hoàn đi lên hay tinh hoàn bị mắc phải: nghĩa là tinh hoàn quay trở lại bẹn và không thể dùng tay để xuống bìu lại được.

Khi thấy những dấu hiệu trên, bạn nên tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ càng sớm càng tốt. Bệnh để lâu không điều trị thì bạn đang gặp rắc rối rồi đấy!

4. Biến chứng của tinh hoàn ẩn

tinh hoàn ẩn

Tinh hoàn ẩn 2 bên có thể dẫn tới vô sinh

Biến chứng của bệnh lý này dựa vào tình trạng bệnh của bạn. Nó chia làm 2 dạng bệnh:

4.1 Ẩn tinh hoàn một bên

Tình trạng xảy ra người bệnh vẫn có khả năng sinh con. Tuy nhiên, những bệnh nhân này vẫn có nguy cơ bị ung thư bên tinh hoàn ẩn. Và có thể bị phối hợp thêm các dị tật bẩm sinh khác như teo tinh hoàn, viêm tinh hoàn, xoắn tinh hoàn. Nhiều dị tật bẩm sinh làm tăng nguy cơ vô sinh hơn cho người bệnh.

4.2 Ẩn tinh hoàn hai bên

Trong trường hợp bệnh nhân bị ẩn tinh hoàn cả hai bên thì nguy cơ vô sinh rất cao. Những đối tượng này thường có kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng.

Thậm chí, có những người còn không thể quan hệ tình dục được do thiếu hụt trầm trọng các hormone nội tiết tố. Đồng thời thể trạng của nam giới bị tinh hoàn ẩn thường rất yếu, ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.

Ngoài ra, nếu người mắc bệnh không được điều trị kịp thời. Họ có thể gặp các nguy cơ như ung thư tinh hoàn, thoát vị bẹn, xoắn tinh hoàn, chấn thương tinh hoàn. Hoặc tổn thương về tâm sinh lý do không có hay chỉ có một tinh hoàn dưới bìu.

5. Đối tượng dễ mắc tinh hoàn ẩn

tinh hoàn ẩn

Bệnh thường xuất hiện khi những đứa trẻ vừa sinh ra và đang lớn lên

Có rất nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh này, bao gồm:

  • Cân nặng lúc sinh thấp: gần 100% tất cả các bé trai nặng dưới 0,9 kg khi sinh sẽ có tinh hoàn ẩn
  • Sinh non thường xảy ở khoảng 3% bé trai sinh đủ tháng và khoảng 30% trẻ sinh non
  • Tiền căn gia đình bị mắc bệnh hoặc các vấn đề phát triển hệ sinh dục khác
  • Bệnh lý thai nhi ngăn cản tăng trưởng, chẳng hạn như hội chứng Down hoặc khiếm khuyết thành bụng
  • Mẹ sử dụng rượu trong thai kỳ, hút thuốc trực tiếp hoặc hít phải khói thuốc, bị béo phì, đái tháo đường tuýp 1, tuýp 2 hoặc đái tháo đường thai kỳ
  • Bố mẹ tiếp xúc với thuốc trừ sâu

6. Chẩn đoán tinh hoàn ẩn

tinh hoàn ẩn

Có 2 cách chẩn đoán ẩn tinh hoàn là lâm sàng và cận lâm sàng

6.1 Lâm sàng

  • Thăm khám vùng bẹn bìu
  • Bìu kém phát triển, tinh hoàn càng cao thì bìu càng kém phát triển. Tinh hoàn ẩn thể cao khi khám không sờ thấy tinh hoàn.

6.2 Cận lâm sàng

  • Siêu âm bụng, chụp cắt lớp vi tính ổ bụng hay nội soi ổ bụng là các phương tiện thăm dò từ thấp đến cao nhằm xác định chính xác vị trí của tinh hoàn ẩn.
  • Xét nghiệm nhiễm sắc thể nên được tiến hành một cách hệ thống để phát hiện các trường hợp giới tính không xác định.
  • Nghiệm pháp HCG là một nghiệm pháp được sử dụng để xác định xem tinh hoàn có hay không có trong trường hợp cả hai tinh hoàn đều không sờ thấy.
  • Các xét nghiệm nội tiết tố: LH, FSH, Prolactine, Estradiol và Testosterone.
  • Các xét nghiệm chỉ điểm khối u: a FP, b – HCG nên làm để phát hiện các trường hợp ác tính.

7. Điều trị tinh hoàn ẩn hiệu quả

tinh hoàn ẩn

Bệnh ở giai đoạn nặng, cần can thiệp phẫu thuật để điều trị

Các bác sĩ tại Bệnh viện đa khoa Hồng Hà khuyên bạn cần phát hiện sớm và điều trị bệnh trước 2 tuổi. Nếu có thể sờ thấy tinh hoàn ở ống bẹn, tinh hoàn thường tự di chuyển xuống mà không cần điều trị. Nếu tới lúc trẻ được 6 tháng tuổi mà tinh hoàn vẫn không tự di chuyển xuống, có thể cần một số biện pháp can thiệp.

Bên cạnh điều trị nội khoa bằng thuốc, có thể điều trị tinh hoàn ẩn bằng phẫu thuật. Phẫu thuật được chỉ định nếu điều trị nội khoa không hiệu quả, đảm bảo các nguyên tắc:

  • Đưa tinh hoàn ra ngoài lớp phúc mạc, đóng phúc mạc.
  • Phẫu tích, bóc tách, kéo dài cuống tinh hoàn để chuyển tinh hoàn vào bìu.
  • Phẫu thuật điều trị bệnh ẩn tinh hoàn là một phẫu thuật bảo tồn. Do vậy nên được tiến hành khi có các phẫu thuật viên nhiều kinh nghiệm.
  • Thời gian phẫu thuật tốt nhất là khi trẻ được 1-2 tuổi.

Đối với nam giới trưởng thành, cần phải tiến hành phẫu thuật ngay nếu:

  • Tinh hoàn chưa bị ung thư hóa thì tiến hành phẫu thuật hạ tinh hoàn, kết hợp với cân bằng nội tiết tố.
  • Tinh hoàn bị ung thư hóa thì cần cắt bỏ tinh hoàn, nạo vét hạch kết hợp với điều trị chống ung thư hỗ trợ.

8. Biện pháp phòng bệnh tinh hoàn ẩn

tinh hoàn ẩn

Cha mẹ nên chú ý tới sức khỏe của con em mình nhiều hơn

Dưới đây là những cách phòng tránh bệnh mang lại hiệu quả cao, đã được các bác sĩ y khoa nghiên cứu và đưa ra:

  • Tinh hoàn ẩn chịu sự tác động của nhiều yếu tố. Những yếu tố có thể phòng tránh được là gì? Ví dụ như khi mẹ mang thai tránh dùng diethylstilbestrol nhiều. Hoặc không dùng các chế phẩm kháng androgen.
  • Đối với trẻ trai sinh nhẹ cân, sinh non, sinh đôi.  Cha mẹ cần chú ý kiểm tra trong lúc thay tã và tắm xem bé có bị ẩn tinh hoàn hay không để đưa trẻ đi điều trị sớm. Mọi trường hợp phát hiện được trẻ trai bị tinh hoàn ẩn, cha mẹ cần đưa con đi khám để được chẩn đoán và điều trị sớm, tránh nguy cơ vô sinh và ung thư hóa tinh hoàn cũng như những biến chứng khác.
  • Khi bé đến tuổi dậy thì cha mẹ hãy nói về những thay đổi thể chất có thể xảy ra và giải thích cách tự kiểm tra tinh hoàn cho trẻ. Vì sao nên làm vậy? Vì tự khám tinh hoàn là kỹ năng quan trọng để phát hiện sớm các khối u.

Trên đây là những tổng quan về tinh hoàn ẩn ở nam giới. Mọi trường hợp phát hiện ẩn tinh hoàn cần được đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị sớm. Tránh nguy cơ vô sinh và ung thư tinh hoàn. Ngoài ra, phái nam nên chú ý đến tình trạng sức khỏe của con em và bản thân để hạn chế mọi nguy hại bệnh mang lại.